Leegstand als kans, lokale voedselteelt, werken met beschikbare middelen en mensen, permacultuur

Leegstand als kans, lokale voedselteelt, werken met beschikbare middelen en mensen, permacultuur

donderdag 9 april 2015

De zon schijnt voor iedereen.


Deze week gaat de zon echt schijnen. De zonaanbidders blij, eigenaren van zonnepanelen blij, wij blij, iedereen blij. Heerlijk! De No Budget Kas komt tot leven. Echter zonder een groot aantal vrijwilligers zou de No Budget Kas waarschijnlijk niet bestaan. Ik wil dan ook een aantal mensen in het zonnetje zetten. Zo leert u ook eens wie er nu druk bezig zijn om plezierige plek te creëren. Er lopen zoveel leuke en lieve mensen rond, maar uiteraard kunnen we niet iedereen vermelden. Mijn keuze deze keer zijn Anne, Paul H., Paul B., en Rinus.
Al vanaf het begin dat ik hier zelf ook bezig ben met mijn bijen en moestuin, valt me op dat Anne echt de spil binnen de No Budget Kas is. Na de dood van Hans heeft zij op geweldige wijze het initiatief over genomen. Ondanks haar drukke leven privé en moederschap, geeft ze op een fantastische manier leiding aan de kas. Geen klus is haar teveel. Of het nu een afspraak is met de gemeente (en dat zijn er heel veel), een rondleiding door de kas betreft of het scheppen van compost is. Ze is er altijd bij. Anne is miss Positivo en vriendelijk voor iedereen. Bij Anne kan je altijd je ei kwijt, en ze staat altijd voor iedereen klaar. Echt een mensen mens. Op haar kan je bouwen. Anne staat rechts op de foto, samen met Wendy.
 
Bij Paul H. voel ik een soort van herkenning. Zijn levensvisie komt heel dicht bij mijn eigen ideeën en hij is toch wel de persoon die denk ik zonder dat hij het beseft, mij veel inspiratie geeft. Altijd bereid zijn naaste te helpen. Hij houdt van een discussie, een mening wordt geuit, en altijd dat respect voor een ander. Nooit hoor of zie ik hem, uit eigen beleving, over die grens gaan. Ik ben zelf een beetje drammer, met bijbehorend temperament. Ik probeer een voorbeeld aan Paul te nemen als het gaat om de wederzijde waardering en ruimte die je openlaat om een ieder zichzelf te laten manifesteren zoals het hem betaamt. Paul is lekker actief en geeft heel veel. Paul staat rechts op de foto.

Paul B. is de man van Anne. Ik noem hem wel eens gekscherend Willem-Alexander. Hij is namelijk vooral van het watermanagement. Onze kas is niet voorzien van enig vorm van water. Alles dient met de hand te gebeuren. Of er nu een waterpunt aangelegd moet worden of de goten moeten schoon gemaakt worden. Paul ontfermt zich erover en doet het met liefde. Zodra hij wat doet wordt er zeker geen half werk afgeleverd. Zijn goede intenties zijn zichtbaar en ik geloof dat hij veel te geven heeft. Ik verwonder me vooral over de rust die hij uitstraalt. Paul staat rechts op de foto, samen met Jolanda.
 
Rinus is de nestor binnen de groep. En als (mede) Hagenees vind ik het mooi zoals hij zich lekker uit, zoals ik ook graag doe. De mate zoals hij klaarstaat voor de No Budget Kas, door bijvoorbeeld kapotte spullen te repareren, een toilet uit niets te realiseren of gewoon een gezellig praatje met je maakt, geeft mij echt het idee, dat hij aan onze zijde staat en meedenkt. Rinus straalt in mijn ogen een bepaalde eerlijkheid uit. Een soort vaderfiguur die door zijn instelling en mentaliteit verbindt. Een fijne vent en te gek dat hij erbij is. Daarnaast is Rinus lekker actief met zijn moestuin en die ziet er absoluut piccobello uit.
 
Mocht je nu enthousiast zijn geworden en de mensen eens willen ontmoeten en deel worden van de No Budget Kas, schroom dan niet en kom langs. Een like op facebook of een reactie onze blog vinden we ook erg leuk.
Als afsluiter nog een liedje van Johnny Jordaan.
Johnny Jordan- de zon schijnt voor iedereen
M'n vader was porder, ik zie hem nog gaan
Wanneer hij des morgens moest porren
Al was het geen vetpot, dat pordersbestaan
Toch deed-ie 't zonder te morren
Want ondanks zijn armoe leefde-ie blij
En dikwijls dan zei-ie tot mij

De een is gesjochten, de ander weer rijk
We zijn op de wereld niet allen gelijk
De een wordt geboren in een villa of slot
De ander roept 'mamma' in een vochtige krot
Maar iets blijft 't zelfde, of je arm bent of rijk
Dat is voor ons allen gelijk
Want kijk naar de hemel, dan zie je 't meteen
De zon schijnt voor iedereen

Ik denk aan die jaren nog dikwijls terug
't Lijkt me zo kort nog geleden
Geen porder bestaat meer, de tijd gaat zo vlug
Verleden wordt nimmer meer heden
Zie ik de Zeedijk, hoor ik vader z'n stem
Dan klinkt er de woorden van hem

De een is gesjochten, de ander weer rijk
We zijn op de wereld niet allen gelijk
De een wordt geboren in een villa of slot
De ander roept 'mamma' in een vochtige krot
Maar iets blijft 't zelfde, of je arm bent of rijk
Dat is voor ons allen gelijk
Want kijk naar de hemel, dan zie je 't meteen
De zon schijnt voor iedereen


(c) Johnny Jordaan

maandag 9 maart 2015

Compost


En veel ook. Afgelopen weekend is er 20  kuub compost afgeleverd. De compost die afgeleverd is door de firma Van der Stelt BV te Beverwijk is mooie zwarte compost van goede kwaliteit. Uiteraard moest alles nog de No Budget Kas in gereden worden. Met een aantal tuinliefhebbers is er zoveel mogelijk weggeschept en gelijk op de tuintjes uitgestrooid. Aangezien de hoeveelheid compost toch wel heel erg veel was hebben we aan de buren gevraagd of zij ook hongerige wormen hebben. En dat hebben ze, dus de buren zorgen ervoor dat het laatste beetje wordt opgeruimd en alles weer netje wordt. Er waren wat lekkere hapjes en er was prima koffie om de innerlijk mens te voorzien en het was een gezellig samenzijn. Hieronder een kleine sfeerimpressie.






Maar wat is nu eigenlijk compost en wat gaat erin. Compost is een donkerbruin tot zwart, kruimelig product dat bestaat uit plantaardige resten die door micro-organismen bijna tot humus zijn afgebroken. Compost bevat veel organische stof en verbetert de bodemstructuur doordat voeding en organisch materiaal wordt toegevoegd. Composteren is te vergelijken met wat in het bos gebeurt als afgevallen bladeren, twijgjes en dode planten en dieren zich omvormen tot donkerbruine bosgrond. Compost ruikt ook enigszins naar bosgrond. Dat is het resultaat van het composteringsproces. Het is een humusproduct dat organismen bevat en gemineraliseerde elementen die voedsel zijn voor planten. De levende organismen in de compost zijn geen parasieten of ziektekiemen, maar natuurlijke afbrekers van organisch materiaal Ze breken enkel afgestorven plantaardig en dierlijk materiaal af. Compost houdt het water en de voedingsstoffen goed vast en geeft ze langzaam af naar gelang de behoefte van de plantenwortels. Goede compost is luchtig, stinkt niet, is niet zuur en bevat geen onkruidzaden of ziektekiemen. Het organisch materiaal in de compost wordt al tijdens het composteringsproces, en vooral in de bodem omgezet in humus. Humus is van essentieel belang voor de bodem, omdat het de structuur verbetert, water en voedingsstoffen vasthoudt en de nuttige bodemorganismen en planten voedt.
Compost is 100% natuurlijk. Compost bestaat dus uit organisch afval. Onder organisch keuken- en tuinafval reken wij: aardappelschillen, schillen van citrusvruchten of andere vruchten, groenteresten, eierschalen, doppen van noten, theebladeren en -zakjes, koffiedik en -filters, papier van de keukenrol, kleine hoeveelheden etensresten, mest van kleine huisdieren, verwelkte snijbloemen en kamerplanten, versnipperd snoeihout, haagscheersel, zaagmeel en schaafkrullen, gemaaid gras, bladeren, onkruid, resten uit de groente- en siertuin. Afval wat niet op de composthoop hoort is timmerhout, grof ongesnipperd snoeihout, beenderen en dierlijk afval, wegwerpluiers, aarde en zand, saus, vet, olie, stof uit de stofzuiger, as uit de open haard, houtskool, kunststof, ijzer, metaal, blik, kattenbakvulling.

Het verwerken van compost in je tuin verrijkt de bodem, je hoeft zelf geen compost of mest meer te kopen en je spaart het milieu. Compost verrijkt de bodem met organisch materiaal, voedt het bodemleven, doet een bodemstructuur ontstaan die water, warmte en voedingsstoffen vasthoudt. Het maakt kleibodems lichter, zorgt ervoor dat zandgronden beter water vasthouden, brengt de zuurtegraad van de bodem tot de optimale waarde, buffert de temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Het voorkomt erosie van de bodem door wind en water, beschermt de planten tegen parasieten en ziekten. En het verbetert de smaak van de gekweekte groenten. Redenen genoeg dus om je organische keuken- en tuinafval zelf te verwerken tot compost. Maar hoe doen we dat? Hieronder een beknopte handleiding.
Als je je aan een paar eenvoudige regels houdt, kan er niets mis gaan. Vergeet de praatjes over stank, ratten of zurigheid. Die verhalen komen misschien wel van mensen die ooit eens wat afval op een hoop gooiden, maar nooit van mensen die echt weten waarover ze praten en een echte composthoop opzetten. Veel werk vraagt thuis composteren niet. Zo nu en dan het materiaal omzetten om het te beluchten. De rest doet de natuur. Het resultaat: compost van een goede kwaliteit zonder dat het je jaarlijks veel kost. Het uitgangspunt van composteren is eenvoudig: je houdt je organisch tuin en keukenafval apart en je verwerkt het tot compost die je in je eigen tuin kunt gebruiken. Kies in ieder geval een beschaduwde plaats voor de aanleg van de composthoop. Voor de onderste laag van de composthoop gebruik je grof materiaal, zoals versnipperde stengels. Op de onderste laag bouw je dagelijks een laagje op van keuken- en tuinafval tot een hoogte van ongeveer 1,5 m. Meng zoveel mogelijk "groen" en "bruin" materiaal door elkaar. Waterrijke en structuurloze "slappe" afvalstoffen, zoals gras en fruitresten, spreid je over de hele oppervlakte van de composthoop uit of meng je met de drogere materialen (snippers, bladeren) die je in voorraad hebt. Een goed aangelegde composthoop verspreidt weinig of geen geur, zodat burenhinder uitblijft. Als je over voldoende plaats beschikt, is het beter dat je twee of drie hopen per jaar aanlegt, in functie van je hoeveelheid afval. Na enkele dagen al stijgt de temperatuur in de hoop tot 40° à 50° C en soms zelfs meer: het composteringsproces is begonnen. Na enkele weken zet je de composthoop om, waarbij je alles luchtig door elkaar mengt. De temperatuur zal nu gedurende een korte tijd opnieuw wat stijgen. Na verloop van tijd zakt de composthoop geleidelijk in, daalt de temperatuur en beginnen wormen de hoop verder te verteren. Na ongeveer zes maanden begint de composthoop te ruiken naar verse bosgrond. De compost is klaar voor gebruik.
Zet nooit een composthoop op of start niet met het vullen van een compostvat bij vriesweer, omdat het composteringsproces dan moeilijk op gang komt. Het keuken- en tuinafval wordt best zo vers mogelijk op de composthoop of in het compostvat aangevoerd. Vermeng het met het reeds aanwezige materiaal om uitdrogen te voorkomen. Om de afbraakorganismen voldoende toegang te geven tot het afval, mag het niet te grof zijn. Daarom knip je de stengel en twijgjes van bv. de bloemen of andere planten met lange stelen best in korte stukjes.
De micro-organismen (bacteriën, schimmels,…) en kleine beestjes (wormen,…) die voor de afbraak zorgen hebben voedsel, water en lucht nodig. Goed composteren betekent dan ook goed mengen. Droog of stug afval (stro, kleine takjes,…) meng je het best met water- en voedselrijk materiaal (gemaaid gras, keukenafval,…) . Het droge afval zorgt voor de luchtcirculatie en het natte afval voor het water en het voedsel. Zo kunnen de bacteriën en schimmels het best hun gang gaan. Heb je enkel nat keukenafval en gras, voeg dan houtsnippers toe bij het opzetten van je composthoop. Voeg nooit te grote hoeveelheden van hetzelfde materiaal in één keer toe.
Door het intens afbraakproces stijgt de temperatuur in de compost en gaan de afbraakorganismen nog sneller werken. Bij temperaturen van boven de 50° C kunnen deze organismen zelfs onkruidzaden en ziektekiemen vernietigen. De hoop wordt als het ware gepasteuriseerd. Door de stijging van de temperatuur verdampt ook al het overtollige vocht. Let er dus op dat je composthoop niet te nat wordt en hierdoor aan temperatuur verliest. Nat materiaal toevoegen in je compostvat is dus uit de boze. Het proces van de compostering wordt sterk bevorderd door de compost te beluchten. Als je met een composthoop of een compostbak werkt, moet je de compost omzetten. Bij een composthoop doe je dat met een riek. Als je met compostbakken werkt, verplaats je de inhoud van de ene bak naar de andere. Bij een compostvat moet met een beluchtingsstok gebruiken.
Composteren is een natuurlijk proces en vraagt tijd. In de zomer moet je rekenen op 3 à 4 maanden en in de winter op 6 maanden voordat de compost gebruiksklaar is. Compost die klaar is in het najaar kan je als bodembedekker gebruiken, zowel voor de bloemperken, voor de struiken, als voor de groentetuin. Op die manier breng je tegelijk een beschermende laag aan voor de winter en breng je een bron met humus aan voor het voorjaar.
Tenslotte geen gedicht maar een leuke en leerzame leestip, echt een aanrader, maar helaas wel in het Engels. De titel is There’s a hair in my dirt! A worm’s story. Het verhaal begint met een jonge worm die met zijn familie aan tafel zit en de gebruikelijke maaltijd van aarde voorgeschoteld krijgt. Hij is geschokt wanneer hij een haar ontdekt in zijn aarde. Al enigszins boos omdat hij alleen maar een worm is, haalt Junior uit naar zijn familie. Hij klaagt over de nederige status van zijn soort in de voedselketen. Zijn vader, een chagrijnige en grijze ongewervelde, vermaant zijn jonge zoon en vertelt hem een verhaal. Het verhaal gaat over Harriet het mooie meisje en haar heerlijke wandeling door de natuur. Als het verhaal vordert, wordt geleidelijk aan de lezer geopenbaard dat de wereld zoals gezien door de ogen van Harriet niet representatief is voor de werkelijkheid, maar weerspiegelt slechts haar gebrekkig waarneming ervan (ze ziet de mens in het middelpunt van de schepping). Het verhaal eindigt wanneer de jonge worm zich realiseert dat de haar op zijn bord van aarde eigenlijk een haar is van een lang geleden overleden Harriet.
De centrale boodschap van het verhaal is dat de liefde voor de natuur en het gewoon waarderen niet genoeg is. We moeten de passie, nieuwsgierigheid, en wijsheid hebben om te proberen het te begrijpen. Gewoon bewonderen en stilstaan bij de schoonheid kan leiden tot een te romantisch beeld van de natuurlijke wereld. Het verhaal schetst een beeld dat de natuur ook lelijkheid, chaos, dood, verval en vernietiging is. In werkelijkheid is de natuur noch vriendelijk noch wreed, maar eerder onverschillig.

donderdag 5 maart 2015

Peentjes zweten!


Het was even zweten de afgelopen weken. Niet alleen omdat er hard wordt gewerkt in de kas en de temperaturen omhoog schieten wanneer de zon schijnt, maar vooral omdat de gemeente 2 weken geleden zijn plannen bekend heeft gemaakt voor de locatie Oudendijk 162 A. Er was nogal wat onduidelijk over wat precies de plannen waren en of wij ons teeltseizoen wel mochten afronden. Deze week was er door de gemeente in Dubbelmonde een informatieavond georganiseerd. Anne, Paul, Adrie en ik hebben deze avond bezocht en na een korte presentatie konden er vragen gesteld worden. De eerste vraag was uiteraard wat er met de No Budget Kas gaat gebeuren. Het antwoord was duidelijk, de kassen worden pas na het oogstseizoen gesloopt. De uiteindelijke planning is dat de kavels pas over 1.5 tot 2 jaar in de verkoop gaan. Dit heeft te maken met het aanpassen van de structuurvisie (van groen en recreatie naar rustig groen),  het aanpassen van het bestemmingsplan, kavelpaspoorten ect ect. Daarnaast was er weinig enthousiasme van de bewoners. Dus wellicht dat er vanuit een aantal bewoners, bedrijven of maatschappelijke organisaties, nog bezwaar gemaakt gaat worden. Anne is overigens nog geïnterviewd door het AD. Houd de krant dus in de gaten.
We weten uiteraard dat de Kas aan de Oudendijk van tijdelijke aard is en dat de gemeente zeker geen liefdadigheidsinstelling is, maar het nieuws kwam wel heel onverwacht. Er staan aan de Zuidendijk ook kassen leeg, dus mochten we weg moeten dan gaan we ons inzetten voor een andere kaslocatie. Ondanks dat de No Budget Kas kleinschalig is (de groep tuinders groeit wel gestaag) zijn we zeker geen trend maar een blijvertje. Veel mensen willen momenteel zelf hun groenten en fruit telen en onze kinderen kunnen weer van dichtbij zien hoe voedsel groeit (het voedselbewustzijn neemt toe). We kunnen voorzien in allerlei maatschappelijke behoeftes (meer sociale cohesie en integratie van groepen bewoners als er gezamenlijke “tuinen” worden aangelegd en beheerd). Tuinieren zorgt uiteraard voor een betere fysieke en mentale gezondheid en is gewoon een betere besteding van onze vrije tijd. Daarnaast  organiseert de No Budget Kas allerlei feesten, workshops en cursussen voor de buurt. We zijn vooral “hip en happening”. We verwachten dat de No Budget Kas nog wel een grotere vlucht kan nemen dan nu het geval is. De toekomst zal het uitwijzen.

woensdag 18 februari 2015

Een goede start van het nieuwe seizoen.


Dag kou, dag winter. Het was afgelopen weekend lente in de No Budget Kas. Het voelde eigenlijk zelf zomers aan. De temperatuur steeg naar de 23.8 graden en het was heerlijk. Als kers op de taart heeft André voor een zacht prijsje een tuinfrees kunnen kopen. De frees was goed onderhouden en ondanks een jaar stilstand weer snel aan de praat gekregen. De grote kluiten aarde kunnen op deze manier goed fijn gefreesd worden en het geheel knapt er goed van op. Ook zijn de zaden weer van zolder gehaald, de plannen zijn gemaakt en kan er voorzichtig een begin gemaakt worden met zaaien. Er is echter nogal wat oud zaad. Komt het zaad niet of slecht op, houd het apart. Zo voorkom je dat anderen het zaad later ook gaan gebruiken zonder dat het zaad opkomt. Hieronder nog een aantal zaaitips:

1) Zaad is kostbaar. Wanneer je er zorgvuldig mee omgaat kun je van één zakje wel een paar jaar plezier hebben.

2) De juiste tijd. De oogst kan verloren gaan, doordat zaad op een verkeerde tijd werd uitgezaaid. Kijk dus goed naar de uiterste zaaidatum.

3) Sommige zaden hebben een relatief beperkte bewaarbaarheid. Zaden zijn het langste houdbaar wanneer ze onder contante temperatuur bewaart worden. Laat ze dus niet in de brandende zon liggen, maar natuurlijk ook niet in de regen. Een globale indicatie van de houdbaarheid van groentezaden:

Tot 3 jaar
Pastinaak, wortels, peterselie, bieten, snijbiet, uien, prei, spinazie, maïs

3 tot 5 jaar
Bonen, courgette, pompoen, sla, erwten, pepers, aubergine, boerenkool, radijs, broccoli

Meer dan 5 jaar
Tomaat, meloen, komkommer, kool

 Zaad is dus best lang houdbaar. Genoeg reden om spaarzaam met je zaadjes om te gaan.

4) Zaai kleine hoeveelheden. Zaai dus nooit vanuit het zakje. Dan heb je kans dat al het zaad in een keer eruit komt. Neem in plaats daarvan een beetje zaad in de palm van je hand en pak kleine beetjes tussen de vingers van je andere hand om het uit te strooien. Grotere zaden kun je het beste één voor één in de grond stoppen, aangezien deze ook iets dieper moeten. Door kleine hoeveelheden per 2 a 3 weken te zaaien kan je ook je oogst spreiden. Want wat moet je nou met 8 kroppen sla in één week? Slazaad geeft 1 krop. Komkommerzaad geeft 1 plant waar wel 25 komkommers aan groeien. Houd dus rekening dat een gezin aan 2 a 3 komkommerplanten genoeg heeft. Zaai dus niet alles in één keer maar zaai regelmatig opnieuw. Dit geldt o.a. voor sla, radijsjes, bietjes, wortels, boontjes en kruiden.

5) Zaai diep genoeg. Zaai de zaden net zo diep als het zaad groot is. Slazaadjes bedek je dus met een heel dun laagje aarde terwijl je pompoenzaden wel een 2 cm in de grond kunt stoppen. Als je niet (on)diep genoeg zaait kunnen de zaden niet goed opkomen.

6) Houd het zaad vochtig. Zaden hebben vocht nodig om te ontkiemen maar ze hoeven niet kletsnat te zijn, dan kunnen ze gaan rotten. Zorg voor een vochtige aarde en geef bij warm weer regelmatig water in de ochtend of in de avond.

7) Uitdunnen is belangrijk. Kleine plantjes hebben voldoende ruimte nodig om goed te ontwikkelen. Wanneer je zaadjes opkomen is het dus belangrijk dat je het teveel aan plantjes weghaalt. En denk nou niet: ach.. zonde om weg te halen. Wanneer je ze niet weghaalt kunnen geen van de plantjes goed groeien. En worden gevoelig voor ziektes. En dan kun je weer opnieuw beginnen. Dus, uitdunnen is belangrijk! Wanneer je sla, bietjes of andere bladgroente uitdunt kun je de blaadjes lekker in je sla doen.

8) Houd de goede afstand aan. Op de zaadverpakking staat precies welke afstand de plantjes tot elkaar moeten hebben. In de rijen en tussen de rijen.

9) Zelf zaad oogsten. Kies hiervoor de gezondste planten, kijk hiervoor naar ziekteresistentie, gezonde groei en bloei, zonder plagen, etc. Houd wel rekening dat als het zaad F1 of kruisbestuivend is, er een andere plant uit kan komen. Oogst op het juiste moment, droog en schoon de zaden goed. Makkelijke zaden om te oogsten zijn bijvoorbeeld, boontjes, erwten, tomaten en paprika’s.

10) Kijk eens voor meer tips en trucs op de volgende interessante websites.




Wilt u tenslotte, na het lezen van dit bericht, zelf eens genieten van de Dordtse gastvrijheid en gemoedelijkheid in een bijzondere landbouwkas of misschien zelf eens wroeten in de aarde, werken aan gezamenlijke projecten, zoals groente telen voor de voedselbank en het bloemenplukveld. Of misschien wilt u alleen maar genieten en een kopje thee drinken met verse kruiden uit onze theetuin. Aan een rustig weggetje in het buitengebied vindt u de No Budget Kas. Voor belangstellenden kan er een rondleiding worden verzorgd met uitleg. Maak een afspraak en kom eens langs. Tot ziens!

vrijdag 23 januari 2015


Tuinseizoen 2015

Buiten tuinieren is nu geen optie. Maar in de kas gaat het tuinseizoen weer beginnen. Zondag 18 januari zijn we met zijn allen bij elkaar gekomen voor de nieuwjaarsborrel en om een aantal zaken met elkaar af te stemmen. Het was een zeer gezellig samenzijn. Met heerlijke erwtensoep, gluh-wein en hartige broodjes. De groep groeit en zo ook het aantal ideeën. We hebben een aantal ideeën besproken en gelijk met elkaar afgestemd wat wel of niet wordt uitgevoerd. De ideeën die wel uitgevoerd gaan worden zijn:

Een klus/tuiniers dag, laten we met allen zorgen dat het netjes en opgeruimd blijft!

Een gezamenlijke bloementuin. (let op de meeste bloemen moeten uiterlijk eind maart gezaaid worden of in maart/april terplekke).

Een gezamenlijke kruidentuin met theekruiden, medicinale kruiden en verfkruiden.

Het plaatsen van eigen compostbakken (composteren, iedereen kan het leren).

Ook zijn de paden gekozen waar de groente voor de voedselbank geteelt gaan worden en de soorten groenten die we gaan kweken. Dit worden tomaten, courgettes en komkommers.

Daarnaast is er een nieuwe plantplek voor de pompoenen uitgezocht. Dit seizoen worden er ook een hoop (water)meloenen geplant.
 
Linda heeft een facebook pagina geopend die voor iedereen bereikbaar is. Bezoek hem eens en wordt vriend van de No Budget Kas. Like ons en informeer vooral je familie, vrienden en kennissen.


Tevens gaan we een kleine competitie houden onder aanwezige tuinders. Wie kweekt bijvoorbeeld de grootste courgette of wie kweekt misschien wel de langste boon. De winnaars kunnen leuke prijsjes winnen. 

De zitplek hebben we verplaatst naar de ingang van de kas en de laatste stukken grond die we gaan verbouwen  worden nog gespit. De zaaitafels zijn gereed gemaakt en de laatste winterwerkzaamheden worden afgerond.

Hieronder een lijst van groentes die vanaf eind januari/februari in de kas gezaaid kunnen worden (let wel dat sommige het beter doen als ze voor gezaaid worden). Gebruik kleine hoeveelheden.

-Veldsla
-Spinazie (de vroege soorten)
-Rucola
-Tuinbonen
-Erwten, peulen, kapucijners (gebruik hiervoor de gladzadige rassen die beter bestand zijn tegen de winterse kou)
-Sla (gebruik hiervoor pluksla of een voorjaarssla zoals Meikoningin)
-Peterselie
-Zuring
-Mosterdblad
-Tuinkers
-Andijvie (gebruik hiervoor een krulandijvie of een zomerandijvie, zoals nummer 5)
-Winterpostelijn
-Sjalotten (uiteraard planten i.p.v. zaaien)
-Uien (de plantuinen kunnen later de grond in)
-Vroege aardappelen (uiteraard poten i.p.v. zaaien en bij strenge vorst afdekken met vliesdoek)
-Zomerprei
-Vroege sluitkolen (gebruik hiervoor de zomer en herfstrassen)
-Bloemkool(zomerrassen)
-Radijsjes (gebruik de ronde soorten met kort loof, zoals broei)
-Wortelen (gebruik een vroege soort, zoals Amsterdamse bak of ronde Parijse worteltjes )
-Bietjes (gebruik de ronde soorten)
-Knoflook (de voorjaarssoorten)

Thuis kan men een begin maken met pepers en paprika’s, aubergine en eind februari de tomaten en de warmte minnende bloemen.

Nu zal niet alles lukken, en misschien schiet er wel wat door of komt het zaad door ouderdom of gewoonweg de kou niet op. Laat je hierdoor niet uit het (groente)veld slaan en probeer gewoon opnieuw of wacht op wat beter weer. Wie zaait die zal oogsten!

Ten slotte nog een mooi gedichtje,

Kasplantje
Eenzaam zit ik achter glas
turend wat naar buiten.
Verlang te zijn in het gras
In plaats van achter wazige ruiten.

Wanneer mag ik naar buiten gaan
mis het groene der natuur
Wil ook in de openlucht staan
want die zijn tenminste puur

Word wel goed verzorgd hier
ontvang mijn nodige vocht
Soms heb ik best wel plezier
want ik sta nooit in de tocht

Maar toch heb ik heimwee
weet niet hoe het buiten zal zijn
Nieuwsgierig dat ben ik wel
dus wie neemt mij eens mee
misschien vind ik het wel fijn.

Word wel bekeken door menig mens
en die houdt mij heel gezond
Toch heb ik echter een stille wens
dat ik buiten sta bij u in de grond


Natuur gedicht door: Tine de Jong

maandag 22 december 2014


Een kerstgroet.

De winter is begonnen, de dagen worden weer langer. Over een paar dagen vieren we het feest van het licht.

Namens het gehele team van de No Budget Kas wensen wij u fijne kerstdagen en een zeer voorspoedig 2015!
 
 

vrijdag 19 december 2014


Grow your own, Sla! 
 

Sla (ijsbergsla, kropsla, pluksla, bataviasla, bindsla, stengelsla, krulsla en eikenbladsla) 
Sla (Lactuca) is een geslacht van bladgroenten en worden als eenjarige plant gekweekt. Lactuca verwijst naar de melkachtige afscheiding bij het afsnijden van de slaplant. Sla is overigens een afkorting van salade. 

Sla heb je in alle soorten en maten. En in een koude kas is het mogelijk om bijna het hele jaar door sla te kweken. Al hebben de verschillende soorten allemaal hun favoriete seizoen. Zo kan de kropsla het hele jaar door gekweekt worden, echter is het kweken in het voorjaar het gemakkelijkst. Hiervoor kies je een soort die geschikt is voor de vroege teelt, maar er zijn ook rassen voor de zomerteelt, deze schieten niet snel door. Daarnaast heb je ook rassen die geschikt zijn voor de herfst en winterteelt. Eikenbladsla is dan weer geschikt om in de herfst te kweken en krulsla is weer geschikt voor de voorjaarsteelt. Er zijn dus slasoorten voor elk seizoen, en lees dus goed de aanwijzingen op de zakjes zaad.

Sla heeft een vruchtbare grond nodig en een bodem met een goed vochthoudend vermogen, omdat een korte periode van watergebrek al snel kan leiden tot doorschieten. De plantafstand is ongeveer 25 x 30 cm. Voor ijsbergsla moeten we wat ruimer plantverband aanhouden van 35 x 35 cm. Geef sla goed water, want sla moet goed kunnen groeien om smakelijk blad te kunnen leveren. Vermijd omstandigheden die schieten (bloeien) bevorderen (te dicht op elkaar planten, te droog, te arme grond). Slechts enkele oudere soorten gaan schieten door het daglengte effect. De meeste soorten gaan bloeien als ze overrijp zijn dus meteen na de kropvorming. Zaai verschillende keren per jaar kleine hoeveelheden om altijd over verse sla te kunnen beschikken. Zaai sla dun en voorkom onnodig verlies van je zaaigoed.

Sla kan gegeten worden in een heerlijke salade, maar kan ook prima in een stamppot verwerkt worden.

Hieronder een recept voor een Griekse salade van de website www.sla.nl :

1 krop botersla
2 grote vleestomaten
250 gram kerstomaatjes
1 groene paprika
1 komkommer
150 gram zwarte olijven zonder pit
1 eetlepel gehakte dille
1 eetlepel gehakte munt plus paar blaadjes
olijfolie
wijnazijn
peper en zout
gedroogde oregano
300 gram feta

Was en droog de hele slabladeren goed. Bekleed een grote platte schaal met hele slabladeren. Snijd de vleestomaten in mooie ronde plakken en leg ze op de slabladeren. Bestrooi ze met peper en zout.

Snijd de kerstomaatjes door midden en doe ze in een kom. Voeg in dikke plakken gesneden komkommer toe. voeg ook in ringen gesneden paprika toe ontdaan van de zaadlijsten en de olijven. Snipper de dille en munt en meng ze samen met olijfolie in de kom. Roer alles en breng op smaak met peper en zout en een beetje wijnazijn. Leg dit mengsel op de schaal met slabladeren en de tomatenplakken. Snijd de feta in plakken van ongeveer een centimeter dik en leg ze op de salade. Bestrooi met gedroogde oregano en leg er voor de sier nog wat muntblaadjes op. Giet er nog een keer royaal olijfolie over. Serveer met een lekker stuk plat brood.
Tip:
Niet alle ingrediënten in huis? Grieken maken dit ook gewoon met alleen tomaat, olijven en feta en de kruiden die voorhanden zijn.

Hieronder nog een mooi gedicht van Rutger Kopland uit Alles op de fiets (1970)
 
Jonge sla

Alles kan ik verdragen,
het verdorren van bonen,
stervende bloemen, het hoekje
aardappelen, kan ik met droge ogen
zien rooien, daar ben ik
werkelijk hard in.

Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.

Bezoek Sinterklaas en Zwarte Piet aan de NoBudgetKas

Woensdag 3 december jl. vierden we bij de NoBudgetKas de verjaardag van Sinterklaas. We vierden dit met een twaalftal kinderen inclusief ouder(s) en grootouder(s). De NoBudgetKas was weer gezellig versierd in Sinterklaas-sferen. Tegen 14.00 uur arriveerden de kinderen. De een was zenuwachtig, de ander gespannen……want wat zal deze middag brengen. Eerst arriveerden de Pieten, maar die waren in hun haast Sinterklaas kwijtgeraakt en gingen er daarom snel weer vandoor om op zoek te gaan naar Sinterklaas. Al snel keerden ze terug, helaas zonder Sinterklaas. De kinderen moesten immers ook vermaakt worden. Er was een Pietendisco en er kon met behulp van de Pieten een schoorsteen gebouwd worden van mooi ingepakte cadeaus. Wie kon de hoogste stapelen zonder dat deze omviel?!? Tegen 14.30 uur was het dan zover… Sinterklaas was gearriveerd. Luidruchtig en vol spanning werd Sinterklaas toegezongen. Sinterklaas sprak alle kinderen liefdevol toe. En sommige kinderen hadden tekeningen voor Sinterklaas gemaakt of zongen een liedje voor Sinterklaas. Andere kinderen mochten bij Sinterklaas op schoot zitten. Ook had Sinterklaas weer vele cadeaus, heerlijk snoepgoed en appeltjes van oranje (mandarijntjes) meegenomen uit Spanje zodat iedereen na een zeer geslaagd feest tegen 15:30 uur met een voldaan gevoel naar huis terugkeerde. Het was weer een gezellige middag en bij deze willen we de feestcommissie hartelijk bedanken.

Hieronder een kleine sfeerimpressie.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

woensdag 19 november 2014

Grow your Own, Aardpeer!


Aardpeer

De aardpeer of topinamboer (Helianthus tuberosus) wordt als vaste plant gekweekt. De aardpeer is familie van de zonnebloem. Helianthus is afgeleid van het Griekse helios (zon) en anthos (bloem). Tuberosus betekent "met knollen", wat te zien is aan de knolvormige verdikkingen aan de wortelstok.
 

 
Ze hebben lange, dikke stengels en bloeien met een kleine bloem (welke naar chocolade kan ruiken). Er zijn diverse rassen van deze plant, die in hoogte kunnen verschillen. Ze worden zo’n 2 a 3 meter. De aardpeer is een vaste plant en het is niet moeilijk is hem zelf te kweken. De knollen die onder de grond groeien breiden zich snel uit en groeien tot wel een meter diep. Denk hier aan voordat je begint; de plant vraagt veel ruimte en blijft lang staan. Zorg voor goed losgemaakte grond die goed waterdoorlatend is. En wees zuinig met watergiften. Plant de knollen in het voorjaar, rond maart/april, of in het najaar september/oktober. En plant ze zo’n 10 a 20 cm. diep en zo’n 30 a 40 cm. uit elkaar. De vlezige wortels groeien snel de grond in. De aardpeer heeft de neiging om te woekeren waardoor er verschillende jaren achter elkaar aardpeer in je moestuin zal groeien. Tijdens de teelt kun je de grond bijmesten met stikstof. Stikstof vergroot de knolopbrengst en bevordert het insulinegehalte van de aardpeer (Door de natuurlijke suikers is de aardpeer geschikt voor mensen met suikerziekte, de inuline wordt bij de spijsvertering omgezet in fructose en niet glucose). Vanaf november, of zodra de stengels afsterven, kun je beginnen met oogsten en dit kan de hele winter doorgaan (hoe later je oogst, des te groter en zoeter de aardperen zijn). Een groepje geteelde aardperen zal in een seizoen zo'n 10 a 15 kilo aardperen opleveren. Oogst de aardperen vers, in de grond blijft de aardpeer goed houdbaar. Als de aardpeer is geoogst verliest hij gauw zijn versheid en is de knol lastig te bewaren.

Aardperen kunnen rauw worden gegeten, gebakken, gekookt of verwerkt in een soep. De smaak van aardpeer is lekker in combinatie met de smaak van aardappels, vis, noten en groenten zoals wortels, prei, bonen en broccoli.

 Hieronder een recept van Paul:

Je maakt de aardperen onder de kraan goed schoon en trekt de kleine worteltjes er vanaf, schillen hoeft niet (ze zijn lastig te schillen), en vervolgens kook je ze 10 a 15 minuten in een liter bouillon, ze mogen niet al te zacht worden. Dan giet je ze af en als ze afgekoeld zijn snijd je ze in smalle plakjes. Je bakt ze zoals je aardappels zou bakken (ik bak tegenwoordig alleen nog maar in kokosolie en sesamolie). Ik heb er, nadat de aardperen al wat bruin werden, een ui en wat ontbijtspek bijgedaan en meegebakken. Voor het opdienen kun je er wat peterselie over strooien en zout en peper naar smaak.
 

 
 

Op de website vrienden van de aardpeer staat dit leuke gedichtje:

Er was eens een aardpeer, heel stoer

Die vond zichzelf meer dan voer

Ook al kom ik van het land

Ik ben toch van stand

Dus noem mij maar topinamboer

vrijdag 7 november 2014

Halloween No Budget Kas

Bloeddorstige zombies, sadistische heksen, ronddwalende geesten en levende skeletten. Ze wilden maar één ding: griezelen en spoken. Was het een nachtmerrie? Of toch niet...?

Voor de eerste keer hebben we halloween gevierd in de No Budget Kas. Dat was heel erg spannend! Niet alleen voor de kindertjes, maar ook voor ons. Zo'n eerste keer moet natuurlijk goed gaan.

Het thema was heksen en tovenaars en overal lagen er pompoenen, stonden er heksenbezems, hingen er spinnenwebben met spinnen en zweefden er spoken. Alles om er voor te zorgen dat we echt een halloween gevoel kregen. Uiteraard is er geen halloween feest denkbaar zonder Trick or Treats. Er was snoep, heerlijke pompoen- en paprikasoep, er waren broodjes knakworst, appeltaart en heerlijke halloween cakejes.

Rond 3 uur werden de eerste waaghalzen het heksen- en tovernaarshuis binnen gelaten, op weg naar een ouderwets dagje griezelen. De kinderen hadden de mogelijkheid om allerlei spelletjes te spelen, zoals heksje prik en het mummiespel. Daarnaast konden ze zich laten schminken en er waren ook veel knutsel mogelijkheden, zoals lampionnetjes en toverstokjes maken en ook je eigen heksenbezem kon gemaakt worden. Tevens konden de kinderen hun eigen pompoen uitsnijden en uithollen of naar een griezelig verhaal luisteren.

Toen het begon te schemeren begon het pas echt spannend te worden, want toen begon namelijk de spooktocht. De heks was een vies soepje aan het brouwen maar miste nog wat ingredienten en de kinderen die deelnamen aan de spooktocht konden de heks helpen door alle ingredienten te zoeken die nodig waren voor de soep. De route liep door de kas waar we langs allemaal griezelige figuren moesten om de ingredienten te verzamelen. Uiteraard moesten de kinderen daarvoor o.a. een zwarte kattenquiz doen, spookjes tellen en spreuken uitspreken. Ook zat er ander gespuis her en der verstopt om de kinderen de stuipen op het lijf te jagen. De kinderen hebben gelukkig alle ingredienten gevonden en daarmee de heks geholpen haar soep te maken, maar of het nu een lekker soepje is geworden?

We kunnen allemaal terugkijken op een zeer geslaagde dag en via deze weg willen we alle vrijwilligers, die deze dag mogelijk hebben gemaakt, nogmaals hartelijk bedanken voor al hun inspanningen.

Wellicht tot volgend jaar. Tot griezels!!!